Logo Fundusze Europejskie, Logo Misterstwo Zdrowia, Logo ŚCO, Logo UE

Co warto wiedzieć

Co warto wiedzieć

CO WARTO WIEDZIEĆ O NOWOTWORACH GŁOWY I SZYI I ICH PROFILAKTYCE

NOWOTWORY REGIONU GŁOWY I SZYI stanowią obecnie istot­ny problem kliniczny i społeczny, ponieważ dotyczą wielu ważnych okolic anatomicznych, jak: krtań, gardło, język, wargi czy nos, wpływając bezpośrednio na najważniejsze funkcje życiowe człowieka - połykanie, oddychanie oraz mowę. Do nowotworów regionu głowy i szyi nie zalicza się nowo­tworów mózgu czy oka.

Umiejscowienie Nowotworów Głowy I Szyi

Umiejscowienie Nowotworów Głowy I Szyi

KILKA FAKTÓW:

  • Nowotwory głowy i szyi stanowią 5% wszystkich zachorowań na raka.
  • Rocznie nowotwór regionu głowy i szyi rozpoznaje się u 11 tys. osób.
  • 60% przypadków diagnozowana jest w 3 lub 4 stadium zaawansowania.
  • Podjęcie skutecznej terapii zależy od wczesnego wykrycia nowotworu.

W pierwszym stadium choroby, szanse na wyleczenie sięgają 95%.

JAKIE CZYNNIKI ZWIĘKSZAJĄ  RYZYKO ZACHOROWANIA?

 

Czynniki ryzyka

 

KIEDY ZGŁOSIĆ SIĘ DO LEKARZA?
JAKICH OBJAWÓW NIE NALEŻY LEKCEWAŻYĆ?

Objawy nowotworów głowy i szyi różnią się w zależności od umiejsco­wienia ogniska pierwotnego nowotworu.

Wcze­sne objawy nowotworu często są podobne do typowych i pospolitych objawów infekcji górnych dróg oddechowych, alergii czy refluksu żołądkowo-przeły­kowego. Należą do nich:

  • ból gardła
  • przewlekła chrypa
  • guz na szyi
  • pieczenie, ból języka
  • niegojące się owrzodzenia jamy ustnej
  • czerwo­ne lub białe naloty w jamie ustnej
  • ból i/lub trudności w przełykaniu
  • jednostronny krwawy wyciek z nosa lub niedrożność nosa
  • możliwe zaburzenia wzroku, smaku, węchu oraz słuchu.

PAMIĘTAJ!

Jeśli masz 1 z powyższych objawów trwający przez 3 tygodnie i nie ustępu­jący po typowym leczeniu  koniecznie udaj się do specjalisty laryngologa, stomatologa czy chirurga szczękowo-twarzowego !

Do późnych objawów związanych z rozwojem nowotworu w zależności od lokalizacji ogniska pierwotnego należą:

  • narastające zaburzenia połykania,
  • silne bóle gardła promieniujące do ucha, często najsilniejsze w godzinach nocnych,
  • dusz­ność pojawiająca się początkowo przy większym wysiłku, a następnie nawet w spoczynku,
  • krwawienia z jamy ustnej, gardła czy nosa,
  • nieprzyjemny zapach z ust,
  • zaburzenia mowy,
  • utrata masy ciała,
  • powiększający się guz na szyi czy szczękościsk.

JAKIE BADANIE NALEŻY WYKONAĆ JAKO PIERWSZE ABY WYKLUCZYĆ LUB POTWIERDZIĆ NOWOTWÓR?

Badanie laryngologiczne

Badanie lekarskie pozwalające ocenić stan uszu, nosa, jamy ustnej, gardła i krtani.

Badanie fiberoskopowe

Fiberoskop to urządzenie w postaci cienkiego, elastycznego przewodu z kamerą i źródłem światła. Pozwala ono na obejrzenie i ewentualne pobranie wycinków  do badania histopatologicznego z miejsc niedostępnych w standardowym badaniu laryngologicznym. Badanie trwa kilka minut i jest bezbolesne.

JAKIE SĄ MOŻLIWOŚCI LECZENIA NOWOTWORÓW GLOWY I SZYI?

Plan leczenia ustalany jest indywidualnie dla każdego pacjenta przez wielodyscyplinarny zespół lekarzy spe­cjalistów na podstawie precyzyjnego rozpoznania typu nowo­tworu, jego lokalizacji i zaawansowania z uwzględnie­niem stanu ogólnego pacjenta oraz chorób współist­niejących.

PAMIĘTAJ!

Nawet jeśli lekarze mają do dyspozycji najlepsze do­stępne metody  leczenia chirurgicznego, nowoczesne techniki radioterapii czy chemioterapii, późna diagno­za sprawia, że jego wyniki są dalekie od optymalnych.

RAK KRTANI

Rak krtani jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych w grupie nowotworów głowy i szyi. W Polsce roczne zachorowania szacuje się na około 2500 przypadków. Zdecydowanie częściej chorują mężczyźni (8 razy czę­ściej niż kobiety), a szczyt zachorowań przypada po­między 55 a 65 rokiem życia.

Głównymi czynnikami ryzyka jest palenie papierosów (choroba u osób niepalących rozpoznawana jest incydentalnie), nadużywanie alko­holu, narażenie na wyziewy chemiczne (azbest, związ­ki chromu, niklu, metale ciężkie), zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (zwłaszcza typ HPV-16), choroba refluksowa oraz niedożywienie z niedoborami witaminy A i C oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Często cho­roba rozwija się na podłożu występujących wcześniej stanów przedrakowych - leukoplakii, przewlekłego zapalenia krtani z pogrubieniem warstwy rogowej naskórka czy brodawczaków.

Krtań dzielimy na część nadgłośniową (chroniącą drogi oddechowe przed aspiracją treści pokarmowej przy połykaniu), głośnię (tworzących głos fałdów głosowych), oraz okolicę podgłośniową (połączenie krtani z tchawicą). Ze względu na różną funkcję tych okolic krtani objawy szczególnie wcze­sne nowotworów będą inne.

W przypadku raka głośni (fałdów głosowych) pierwszym objawem jest stała, okresowo nasilająca się chrypa, w późniejszym okresie pojawia się duszność spowodowana upośledze­niem drożności krtani.

W nowotworach nadgłośniowej części krtani pierwszym objawem są zaburzenia połykania: uczucie zawadzania przy połykaniu, uczu­cie ciała obcego w gardle dolnym, pobolewanie przy połykaniu czy krztuszenie się. Dopiero później może pojawić się chrypa czy duszność, co świadczy o zaawansowaniu nowotworu.

Ze względu na brak specyficznej funkcji podgłośniowej części krtani pierwszym objawem nowotworu w tej okolicy może być krwioplucie lub dopiero duszność spowo­dowana dużą masą nowotworu.

Ze względu na kluczową rolę jaką krtań pełni w najważniejszych dla człowieka funkcjach, jak: oddychanie, połykanie i mowa, wcze­sne rozpoznanie nowotworu jest bardzo ważne!

RAK JAMY USTNEJ I USTNEJ CZĘŚCI GARDŁA

Często łączy się te dwie sąsiadujące ze sobą lokalizacje anatomiczne - jamę ust­ną oraz ustną część gardła (gardło środkowe) - z uwagi na fakt, iż nowotwory tu rozwijające się, często nacie­kają obie te okolice równocześnie. W zaawansowanych stadiach trudno jest precyzyjnie określić miejsce powstania nowotworu. Ta grupa nowotworów jest dru­gą pod względem liczby nowych przypadków rejestro­wanych rocznie w Polsce.

Nie jest to jednorodna grupa nowotworów - wyróżniamy tu bardzo złośliwe i wymagające bardzo agresywnego leczenia raki języ­ka czy dna jamy ustnej, jak i rokujące znacznie lepiej raki migdałków podniebiennych zależne od infekcji HPV u osób niepalących. Objawy zależne są od lokalizacji zmiany.

Metody leczenia w tej grupie chorób są także nieco odmienne, gdyż w nowotworach jamy ustnej w pierwszym etapie zalecane jest zwykle leczenie operacyjne natomiast w zaawan­sowanych rakach gardła środkowego terapię rozpoczyna się na ogół od radio- lub radio-chemioterapii.  

INNE NOWOTWORY REGIONU GŁOWY I SZYI

Spośród innych lokalizacji nowotworów złośliwych wy­stępujących w tej okolicy najczęstszy jest rak wargi. No­wotwór ten rokuje stosunkowo najlepiej ze wszystkich nowotworów złośliwych głowy i szyi - rośnie przeważnie powoli. 90% z nich rozwija się na wardze dolnej, gdyż głównym czynnikiem sprawczym jest promieniowanie słoneczne.

Spośród rzadko występujących nowotworów należy wy­mienić nowotwory jamy nosowej, zatok przynosowych czy nosogardła. W etiologii tych nowotworów wyróż­niamy oprócz dymu tytoniowego i wyziewów chemicznych, wirusa brodawczaka płaskonabłonkowego (HPV) oraz wi­rusa Epsteina-Barr (EBV) powodującego mononukleozę zakaźną. Objawy początkowo mogą być bardzo dyskret­ne: jednostronne podkrwawianie z nosa, jednostronny katar, zaburzenia węchu czy jednostronne zapalenie ucha środkowego z wysiękiem w jamie bębenkowej i niedosłuchem. Bóle szczęki, zębów, ucha, oka, głęboko zlokalizo­wany ból głowy czy zniesienie czucia w obrębie części skóry twarzy przeważnie świadczy o zaawansowaniu procesu nowotworowego. Pierwszym objawem zaobser­wowanym przez pacjenta może być podwójne widzenie, jako efekt wnikania nowotworu do oczodołu.

Nowotwory dużych gruczołów ślinowych to w więk­szości gruczolaki wielopostaciowe (histopatologicznie nowotwory łagodne), których wieloletni, powolny wzrost zwiększa ryzyko ich zezłośliwienia. W przypad­ku guzów ślinianki przyusznej ważnym argumentem dla wczesnego leczenia operacyjnego jest ograniczenie ryzyka uszko­dzenia nerwu twarzowego, który to rozgałęziając się na drobne gałęzie w obrębie tej ślinianki znacznie komplikuje każdą interwencję w tej lokalizacji.

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie.

Zrozumiałem